Op de oude Zijderoute: over de Pamir Highway door Tadzjikistan
Het land dat ik je in deze blog laat zien is: Tadzjikistan.
Van stoffige Pamir-bergpassen en yaks in Tadzjikistan reden we ineens een compleet andere wereld binnen. Oezbekistan voelde als een decor uit een sprookjesboek van duizend-en-één-nacht. Turquoise koepels, gigantische mozaïeken, kruidenmarkten, theehuizen en steden waar eeuwenlang karavanen over de oude Zijderoute trokken.
Afgelopen januari stapte ik samen met mijn toemalige partner en mijn rode kater Ollie in onze zelfgebouwde camper om een droom waar te maken: het rijden van de oude Zijderoute richting China. Van Turkije, Armenië en Georgië tot Kazachstan, Kirgizië, Tadzjikistan en uiteindelijk Oezbekistan. Voor velen klinkt het als “Verweggistan”, maar voor ons werd het stap voor stap een tastbaar avontuur.
Samen met Aveco Verzekeringen deel ik deze blogreeks om jullie te inspireren met onze mooiste ervaringen, praktische tips en eerlijke verhalen over reizen met een camper zó ver van huis. Want een camper voelt zich overal thuis. Zelfs tussen eeuwenoude madrassa’s en kamelen routes in Centraal-Azië.
Het laatste land dat ik je in deze blogreeks laat zien is: Oezbekistan.
Nog voordat we één blauw koepeltje zagen, begon Oezbekistan voor ons met een grensovergang waar elke overlander horrorverhalen over kent. De grens tussen Tadzjikistan en Oezbekistan staat berucht bekend om de strenge controles. Vooral drones zijn een gevoelig onderwerp. Andere reizigers vertelden verhalen over verborgen compartimenten in vloeren, geheime kastjes en urenlange inspecties. Onze drone was ‘gelukkig’ al eerder gesneuveld in een canyon op de Pamir Highway.
Omdat het overdag nog steeds 40 graden was en we ook rekening wilden houden met Ollie, besloten we ’s nachts de grens over te gaan. Om acht uur ’s avonds stonden we aan de Tadzjiekse kant. Om vier uur ’s nachts reden we compleet gesloopt Oezbekistan binnen. En eerlijk? Het viel uiteindelijk ondanks het vele wachten alles mee.
Ja, werkelijk elk kastje moest open. Ja, alles werd gecontroleerd. Maar de sfeer was verrassend gezellig. We voerden uren gesprekken met douaniers over voetbal, er werd als mijn partner niet keek lekker geflirt, en zelfs toen de drugshond enthousiast in de onderkant van onze schuifdeur begon te bijten, moest iedereen vooral heel hard lachen. De tandafdrukken staan trouwens nog steeds in onze wrap als souvenir.
Na acht uur grensovergang reden we de nacht in. Moe, plakkerig van de hitte, maar ook nieuwsgierig. Want dit land voelde direct anders.
Hoe kende ik Samarkand niet eerder?
Serieus. Deze stad voelde alsof iemand een historische droomwereld had gecombineerd met verrassend moderne parken, lekker eten en perfect onderhouden straten.
Marco Polo noemde Samarkand ooit “de mooiste stad ter wereld” en eerlijk gezegd snap ik wel waarom.
Overdag was het 38 graden en smolten we ongeveer tussen de turquoise tegels weg, maar zodra de zon onderging kwam de stad tot leven. Families wandelden door verlichte parken, fonteinen begonnen te dansen, overal klonk muziek en de gigantische mozaïeken kregen een gouden gloed alsof de geschiedenis zelf feest vierde.
En dan heb je natuurlijk het Registanplein.
Het kloppende hart van de oude Zijderoute. Eeuwenlang het decor van handelaren, koninklijke aankondigingen, islamitische scholen en karavanen vol zijde en specerijen. De drie enorme madrassa’s rond het plein zijn zó indrukwekkend dat je bijna vergeet foto’s te maken.
Je kunt hier uren zitten kijken. Naar de patronen, de kleuren, het licht en de mensen. Tot ineens een klein meisje op je schouder tikt en vraagt:
“Hello, can I maybe practice my English with you?”
Het Registanplein is een bekende plek voor Oezbeekste scholieren (overigens ondertussen ook veel Russische scholieren) om hun Engels te oefenen. Dus voerde we uren gesprekken over onze ‘lievelingskleuren’ en ‘lievelingsdieren’ heerlijk op een bankje op dat plein.
Als Samarkand groots en indrukwekkend voelt, voelde de volgende stad die we bezochten, Boekhara, juist warm en mysterieus.
Boekhara voelt als een openluchtmuseum waar het gewone leven gewoon doorgaat. Eeuwenoude madrassa’s, binnenplaatsen vol tapijten, smalle steegjes en minaretten die oplichten in het avondlicht. Maar tegelijk drinken locals thee op terrasjes, spelen kinderen verstoppertje tussen eeuwenoude muren en ruikt het overal naar vers brood, kruiden en houtskool.
Het bijzondere aan Boekhara is dat het nergens voelt alsof het “gemaakt” is voor toeristen. Natuurlijk komen er reizigers, maar de stad leeft nog echt. Alsof de Zijderoute nooit helemaal verdwenen is.
’s Avonds dwaalden we uren door de oude stad terwijl de warmte langzaam uit de stenen trok. De gouden gloed over de gebouwen maakte alles zacht. Alsof de tijd hier simpelweg heeft besloten iets rustiger te bewegen.
Het eten hier is fantastisch. Zeker na alle pasta pesto op de Pamir Highway in Tadjikistan. Plov, lagman, shashlik, samsa, manti… overal waar je stopt krijg je geurige kruiden, vers brood en enorme porties comfortfood voorgeschoteld.
In Samarkand aten we onder andere bij:
En eerlijk? Zelfs simpele restaurants langs de weg waren vaak heerlijk.
Wat Oezbekistan extra leuk maakt, is dat het nog ontzettend betaalbaar is. Voor Nederlandse begrippen eet je hier als een koning voor een klein bedrag. Na maanden leven uit een camperkeuken voelde dat soms echt als luxe.
Een van onze favoriete dingen aan reizen met een camper blijft dat je soms op de vreemdste plekken wakker wordt.
In Samarkand vonden we een gratis parkeerplek midden in een park, letterlijk tussen de sproeiers. Overdag bloedheet, maar ’s avonds heerlijk koel en verrassend rustig.
Daarnaast verbleven we ook een paar nachten bij Dilnura Family Guesthouse. Een huisdiervriendelijke guesthouse waar Ollie volledig werd goedgekeurd door het personeel. Airco, een bad en ontbijt met twintig kleine verse gerechtjes voelde na de Pamir Highway ongeveer alsof we in een vijfsterrenhotel waren beland.
Na de chaos van Tadzjikistan voelde Oezbekistan ineens verrassend comfortabel.
Goede wegen. Mooie steden. Betaalbaar eten. Relatief stabiel internet. Moderne treinen. Hippe koffietentjes. Fonteinshows. Parken vol bloemen. Soms vergaten we bijna dat we nog steeds midden in Centraal-Azië zaten.
Maar tegelijk bleef overal de oude Zijderoute voelbaar. De geschiedenis hangt hier letterlijk in de lucht. Elke tegel, binnenplaats en karavaanserai vertelt verhalen van handelaren, reizigers en eeuwenoude routes richting China, Perzië en Europa.
Reizen over de oude Zijderoute klinkt natuurlijk als één groot avontuur. En dat is het ook. Maar eerlijk is eerlijk: soms vinden we het ook gewoon even ingewikkeld. Zeker op avonden waarop we moe een grens over kruipen, bezweet wakker worden tussen de sproeiers van een park in Samarkand of voor de vijfde keer op een dag zoeken naar een supermarkt met fatsoenlijk kattengrind.
Dus hierbij ook even de minder Instagramwaardige kant van dit leven.
De connecties onderweg zijn bijzonder en intens, maar vaak ook vluchtig. Niets vervangt dat gevoel van bij iemand op de bank ploffen die je al jaren kent.
Waar slapen we? Welke route nemen we? Welke supermarkt heeft kattenvoer? Welke onbekende tandpasta kopen we dit keer?
Freelance werk vraagt al concentratie, maar reizen voegt constant nieuwe prikkels toe. Nieuwe plekken, veranderende plannen, onbekend eten, locals die een praatje maken en ondertussen ook nog opletten waar Ollie uithangt.
Na maanden kamperen in absurd mooie natuur voelt een “normaal mooi uitzicht” soms bijna gewoontjes. Dat klinkt verwend… en dat is het misschien ook een beetje.
Soms zijn we moe, overprikkeld of gefrustreerd. Maar tegelijk beseffen we ook dat wij een droomleven leven waar veel mensen van dromen. Dat maakt klagen ingewikkeld.
Geen vaste plek, geen tuin, geen routine. Alles is tijdelijk. En als er iets misgaat onderweg, waar hoor je dan eigenlijk thuis?
Water vullen, wassen draaien, schoonmaken, de camper opruimen… zelfs simpele dingen veranderen onderweg in halve dagprojecten.
Geen vaatwasser, geen pakketje morgen in huis, geen garage om de hoek. Zelfs een simpel schroefje vinden kan ineens uren duren.
In een camper bestaat geen deur die je even dichttrekt als je chagrijnig bent. Chagrijn reist gezellig mee. Dat was echt heel pittig soms.
Elk voertuig krijgt onderweg te maken met technische mankementen, of dat aan de binnenkant of buitenkant van het voertuig is. En dan rijdt je daar met een modern voertuig, waar niet zomaar aan onderdelen te komen is. Je moet dan ook echt creatief zijn soms, of weer ver omrijden langs een grote stad om met handen en voeten een dealer te vinden die je misschien toch kan helpen. En tegelijkertijd is datzelfde voertuig ook je huis.
En toch… terwijl ik dit schrijf vanuit een eeuwenoude Zijderoutestad met de geur van vers brood en kruiden in de lucht, weten we ook weer precies waarom we dit doen. Al deze dingen samen maken het soms ook juist zo’n groot avontuur, en is het vaak allemaal waard.
Oezbekistan is verrassend toegankelijk voor camperaars, maar er zijn een paar dingen handig om vooraf te weten.
Van slapeloze grensnachten tot turquoise mozaïeken en dampende borden plov. Oezbekistan verraste ons compleet. Het was warmer, zachter en comfortabeler dan we hadden verwacht, maar tegelijk zó rijk aan geschiedenis dat elke stad voelde als een tijdreis. Hoezo is Samarkand nog niet het nieuwe New York? Misschien ook maar goed.
Ga je voor langere tijd op pad? Dan is het fijn om te weten dat je camperverzekering geldig is in alle landen die op je groene kaart staan – van Turkije en Tunesië tot aan Marokko. Oezbekistan valt hier niet onder, maar daar regel je eenvoudig en voordelig bij de grens een tijdelijke verzekering.
Wil je écht een tijdje weg of een grote reis maken? Dan is de extra module ‘Reizen en wonen’ misschien iets voor jou. Daarmee ben je ook verzekerd als je tijdelijk in je camper woont. Je betaalt hiervoor een premietoeslag en er gelden aanvullende voorwaarden. Zo moet je bijvoorbeeld een briefadres in Nederland hebben.
Heb je vragen over langer op reis met je camper? Neem dan contact op een adviseur van Aveco via 0523 – 28 27 29.
Volg de avonturen van Chanti & Ollie op hun Instagram @chanti.and.ollie